Bruzdy nosowo-wargowe są naturalnymi zagłębieniami biegnącymi od okolicy skrzydeł nosa w kierunku kącików ust. Mogą być widoczne już u młodych osób, jednak z wiekiem często stają się głębsze. Nie odpowiada za to jeden czynnik. Znaczenie mają budowa twarzy, zmiany objętości i podparcia tkanek, wiotkość skóry oraz styl życia.
Z tego względu nie istnieje jeden zabieg, który sprawdzi się u każdego pacjenta. U jednej osoby korzystna może być ostrożna korekta kwasem hialuronowym, u innej odbudowa podparcia środkowego piętra twarzy albo poprawa jakości skóry. Wybór metody powinien poprzedzać ocena całej twarzy.
Czym są bruzdy nosowo-wargowe?
Bruzdy nosowo-wargowe, nazywane też fałdami nosowo-wargowymi, oddzielają policzki od okolicy ust. Pewna widoczność tych struktur jest fizjologiczna i nie musi oznaczać zaawansowanego starzenia. U niektórych osób bruzdy są wyraźne od młodości ze względu na anatomię twarzy i uwarunkowania genetyczne.
Choć w języku potocznym często mówi się o „zmarszczkach nosowo-wargowych”, nie są to typowe zmarszczki powierzchniowe. Ich wygląd zależy również od położenia głębszych tkanek i podparcia środkowego piętra twarzy. Dlatego krem przeznaczony do pielęgnacji zmarszczek nie może wypełnić wyraźnej, strukturalnej bruzdy.
Bruzdy nosowo-wargowe a linie marionetki
Bruzdy nosowo-wargowe nie są tym samym co linie marionetki. Różnią się przede wszystkim położeniem:
- bruzdy nosowo-wargowe biegną od okolicy skrzydeł nosa do kącików ust;
- linie marionetki rozpoczynają się przy kącikach ust i kierują w dół, w stronę żuchwy;
- zmarszczki palacza to pionowe linie powstające przede wszystkim wokół ust.
Problemy te mogą występować jednocześnie, ale nie zawsze mają tę samą przyczynę i nie muszą być korygowane w ten sam sposób.
Dlaczego bruzdy nosowo-wargowe się pogłębiają?
Wygląd twarzy zmienia się na wielu poziomach. Wraz z upływem czasu dochodzi między innymi do przebudowy kości, zmian w rozmieszczeniu tkanki tłuszczowej, osłabienia podparcia tkanek i stopniowego pogarszania się jakości skóry.
Na pogłębianie bruzd mogą wpływać:
- indywidualna anatomia i predyspozycje genetyczne;
- zmniejszenie objętości w środkowym piętrze twarzy;
- zmiany położenia przedziałów tłuszczowych;
- wiotczenie skóry i tkanek;
- utrata kolagenu i elastyny;
- promieniowanie UV i fotostarzenie;
- palenie tytoniu;
- znaczne wahania masy ciała;
- intensywna mimika.
Mimika wpływa na wygląd okolicy ust, ale zazwyczaj nie jest jedyną ani główną przyczyną głębokich bruzd. To ważne przy wyborze zabiegu: metoda ograniczająca pracę mięśni nie odbudowuje utraconej objętości i nie poprawia podparcia opadających tkanek.
Bruzdy nosowo-wargowe u młodych osób
Widoczne bruzdy u młodej osoby nie muszą świadczyć o przedwczesnym starzeniu. Mogą wynikać z naturalnego kształtu policzków, budowy szczęki, położenia tkanek albo predyspozycji rodzinnych. Niekiedy stają się bardziej widoczne po znacznej utracie masy ciała.
Sama obecność bruzdy nie jest wskazaniem do wykonania zabiegu. Pod uwagę należy brać przede wszystkim odczucia pacjenta, proporcje całej twarzy i możliwość uzyskania naturalnej poprawy bez nadmiernej korekcji.
Czy kremy, masaż i ćwiczenia mogą zmniejszyć bruzdy?
Dobrze dobrana pielęgnacja może poprawiać nawodnienie, elastyczność i ogólny wygląd skóry. Ważną rolę odgrywa również codzienna ochrona przeciwsłoneczna, ponieważ promieniowanie UV przyspiesza degradację kolagenu.
Kosmetyki działają jednak głównie na powierzchnię skóry. Nie odbudują ubytku objętości w głębszych warstwach twarzy ani nie zmienią położenia tkanek. Z tego powodu mogą sprawić, że drobne linie będą mniej widoczne, ale nie usuną utrwalonej bruzdy nosowo-wargowej.
Masaż twarzy może chwilowo zmniejszyć obrzęk i poprawić wygląd skóry, jednak uzyskany efekt nie jest równoznaczny z trwałym uniesieniem tkanek. Brakuje również mocnych dowodów potwierdzających, że ćwiczenia twarzy mogą wyraźnie zredukować głębokie bruzdy. Pielęgnację, masaż i zdrowy styl życia warto traktować jako profilaktykę oraz uzupełnienie, a nie zamiennik zabiegu.
Jakie zabiegi stosuje się na bruzdy nosowo-wargowe?
Przed wyborem procedury należy ustalić, dlaczego bruzda jest widoczna. Ważne jest nie tylko jej zagłębienie, lecz także objętość policzków, jakość skóry, stopień wiotkości, symetria twarzy i sposób, w jaki tkanki zachowują się podczas mimiki.
Kwas hialuronowy i bezpośrednia korekta bruzdy
Kwas hialuronowy może zostać podany w celu zmniejszenia głębokości bruzdy i uzyskania łagodniejszego przejścia pomiędzy policzkiem a okolicą ust. Ilość preparatu, jego właściwości oraz miejsce podania powinny być dobierane indywidualnie.
Celem zabiegu nie musi być całkowite wymazanie bruzdy. Nadmierne wypełnienie tej okolicy może sprawić, że twarz będzie wyglądała ciężko lub nienaturalnie. Dlatego niekiedy lepszy efekt daje subtelna korekta niż próba uzyskania całkowicie płaskiej powierzchni.
Więcej informacji znajduje się na stronie dotyczącej korekcji zmarszczek i bruzd kwasem hialuronowym.
Wolumetria środkowego piętra twarzy
U części pacjentów pogłębienie bruzd wiąże się z utratą podparcia w obrębie policzków i środkowego piętra twarzy. W takiej sytuacji lekarz może ocenić, czy wskazana jest wolumetria twarzy, zamiast koncentrowania całej korekcji bezpośrednio w bruździe.
Nie oznacza to jednak, że wypełnienie policzków zawsze zlikwiduje fałd nosowo-wargowy. Efekt zależy od anatomii, stopnia wiotkości i rzeczywistej przyczyny problemu. Nie każdy pacjent z widocznymi bruzdami potrzebuje wolumetrii.
Stymulatory i zabiegi poprawiające jakość skóry
Jeśli istotnym elementem problemu jest pogorszenie napięcia i jakości skóry, można rozważyć stymulatory tkankowe lub odpowiednio dobrane zabiegi wykorzystujące energię laserową.
Procedury te mają wspierać stopniową przebudowę skóry. Nie działają jednak tak samo jak klasyczny wypełniacz i nie zawsze wystarczą do skorygowania głębokiego ubytku. Pierwsze rezultaty mogą pojawiać się stopniowo, wraz z procesami regeneracyjnymi zachodzącymi w tkankach.
Czy botoks pomaga na bruzdy nosowo-wargowe?
Toksyna botulinowa ogranicza aktywność wybranych mięśni, dlatego znajduje zastosowanie przede wszystkim w korekcji określonych zmarszczek mimicznych. Nie jest wypełniaczem i nie odbudowuje utraconej objętości.
Ponieważ bruzdy nosowo-wargowe zwykle nie powstają wyłącznie w wyniku nadmiernej aktywności jednego mięśnia, botoks nie jest standardowym pierwszym wyborem do ich korekcji. Osłabienie niewłaściwych mięśni w okolicy ust może wpłynąć na uśmiech, symetrię twarzy lub ruchomość wargi.
W literaturze opisywane są wybrane techniki wykorzystujące toksynę botulinową, ale dotyczą one konkretnych wskazań i sposobów podania. Nie można na tej podstawie uznać botoksu za uniwersalny zabieg usuwający bruzdy nosowo-wargowe.
Jak dobrać odpowiednią metodę?
Jeżeli dominuje miejscowe zagłębienie, można ocenić zasadność ostrożnej korekty wypełniaczem. Przy utracie podparcia środkowego piętra twarzy lekarz może rozważyć wolumetrię. Jeśli problemem jest przede wszystkim wiotkość i pogorszenie jakości skóry, większe znaczenie mogą mieć procedury stymulujące jej przebudowę.
Często występuje kilka mechanizmów jednocześnie. Wówczas możliwy jest plan łączący różne metody, wykonywane w odpowiedniej kolejności. Nie oznacza to jednak, że każda osoba potrzebuje kilku zabiegów. Plan powinien być proporcjonalny do problemu i oczekiwanego efektu.
Czy zabiegi na bruzdy nosowo-wargowe są bezpieczne?
Każda procedura medyczna wiąże się z możliwością działań niepożądanych. Po zabiegach iniekcyjnych mogą wystąpić obrzęk, zaczerwienienie, tkliwość, siniaki, nierówność lub przejściowa asymetria.
W przypadku wypełniaczy rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest zamknięcie naczynia krwionośnego. Dlatego istotne są znajomość anatomii, właściwa kwalifikacja, odpowiednia technika oraz przygotowanie do szybkiego rozpoznania i leczenia powikłań.
Przed zabiegiem należy przekazać osobie wykonującej procedurę informacje o chorobach, alergiach, przyjmowanych lekach i wcześniejszych zabiegach. Leków wpływających na krzepnięcie nie należy odstawiać samodzielnie – taką decyzję może podjąć wyłącznie lekarz prowadzący.
Jak długo utrzymują się efekty?
Trwałość rezultatów zależy od rodzaju zabiegu, zastosowanego preparatu, miejsca i techniki podania, anatomii pacjenta oraz jego indywidualnego metabolizmu. Znaczenie mają również kondycja skóry, styl życia i dalszy przebieg procesów starzenia.
Wypełniacze ulegają stopniowemu rozkładowi, a rezultaty zabiegów stymulujących rozwijają się wraz z przebudową tkanek. Żadna z tych procedur nie zatrzymuje starzenia twarzy. Podawane okresy utrzymywania się efektów należy więc traktować orientacyjnie, a nie jako gwarancję.
Najczęstsze pytania o bruzdy nosowo-wargowe
Czy bruzdy nosowo-wargowe można całkowicie usunąć?
Bruzdy są naturalnym elementem anatomii twarzy. Zabiegi mogą zmniejszyć ich widoczność, ale całkowite wymazanie nie zawsze jest możliwe ani korzystne estetycznie.
Co najlepiej działa na głębokie bruzdy?
Nie ma jednej najlepszej metody. Wybór zależy od tego, czy dominuje miejscowy ubytek, utrata podparcia policzka, wiotkość skóry czy kilka czynników jednocześnie.
Czy kwas hialuronowy może wyglądać naturalnie?
Tak, jeżeli rodzaj i ilość preparatu oraz technika podania są właściwie dobrane. Naturalny rezultat oznacza zazwyczaj złagodzenie bruzdy, a nie całkowitą zmianę rysów twarzy.
Czy można zmniejszyć bruzdy bez wypełniacza?
Zabiegi stymulujące lub laserowe mogą poprawiać jakość i napięcie skóry. Nie zawsze zastąpią jednak odbudowę objętości, jeżeli to jej utrata jest główną przyczyną problemu.
Konsultacja w GlivEstetic
Dobór metody powinien rozpocząć się od oceny całej twarzy w spoczynku i podczas mimiki. W GlivEstetic w Gliwicach plan zabiegowy może zostać dopasowany do anatomii, jakości skóry i oczekiwań pacjenta. Celem konsultacji jest ustalenie, czy wskazana będzie korekta samej bruzdy, poprawa podparcia sąsiednich tkanek, zabieg przebudowujący skórę czy pozostawienie naturalnego wyglądu bez interwencji.
Źródła:
- Rohrich R.J., Pessa J.E., The fat compartments of the face: anatomy and clinical implications for cosmetic surgery
- Pessa J.E., Rohrich R.J., The subcutaneous fat compartments in relation to aesthetically important facial folds and rhytides
- Gierloff M. i wsp., The clinical importance of the fat compartments in midfacial aging
- Stefura T. i wsp., przegląd systematyczny i metaanaliza wypełniaczy stosowanych w korekcji bruzd nosowo-wargowych
- Przegląd działań niepożądanych związanych ze stosowaniem wypełniaczy na bazie kwasu hialuronowego
- FDA, informacje o zastosowaniu i ryzyku wypełniaczy tkanek miękkich
- Niewielkie randomizowane badanie dotyczące śródskórnego zastosowania toksyny botulinowej w okolicy policzka i bruzd nosowo-wargowych
